:: ΔΗΜΟΣ ΑΚΑΝΘΟΥΣ ::

 

 

 

 

 

 

                                                                
 
   

 ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

 
 

 


Ιστορικό της Ίδρυσης του Δήμου Ακανθούς

«Την γλώσσα μου έδωσαν ελληνική εις την ακτή των Χελώνων»

Ο Δήμος Ακανθούς ιδρύθηκε το 1908. Είναι ένας από τους πιο παλιούς Δήμους της Κύπρου. Σε πληθυσμό είναι ο μικρότερος από τους 9 κατεχόμενους Δήμους με 1300 περίπου ψηφοφόρους και ο προτελευταίος μετά  τον Δήμο Λευκάρων από τους 33 Δήμους της Κύπρου.

Είναι ένας Δήμος ο οποίος έγινε κατ’ οικονομία γιατί δεν πληρούσε τα πληθυσμιακά κριτήρια. Είχε όμως κάποιες ιδιαιτερότητες π.χ. βρισκόταν μακριά από τα αστικά κέντρα, είχε μεγάλη έκταση, περίπου 52 τ. μίλια και αρκετά εισοδήματα όπως λάδι, χαρούπια, τυριά κ.τ.λ.

Εκτός των άλλων κατά την επίσκεψη του Άγγλου Κυβερνήτη το 1908 ο ευπαίδευτος δάσκαλος Φώτιος Σάββα, ο οποίος αργότερα διετέλεσε και Δήμαρχος Ακανθούς υποδεχόμενος τον τότε κυβερνήτη σε εμπνευσμένο λόγο του εξέφρασε το Παγκοινοτικό αίτημα για ίδρυση Δημαρχείου. Ο Κυβερνήτης παρ’ ότι στην αρχή ήταν διστακτικός λόγω του πληθυσμιακού μεγέθους της Ακανθούς έδωσε αργότερα την συγκατάθεση του για ίδρυση Δημαρχείου. Η οριστική απόφαση ελήφθη την 26η Ιουνίου 1908 και δημοσιεύτηκε στην αποικιοκρατική εφημερίδα της Κυβέρνησης την 10η Ιουλίου 1908, η οποία και θεωρείται η γενέθλια μέρα της ίδρυσης του Δήμου Ακανθούς.

Δέον να σημειωθεί ότι είχαν προηγηθεί οι πρώτες Δημοτικές εκλογές της 25ης Μαΐου του 1908 κατά τις οποίες εξελέγησαν  άνευ ανθυποψηφίου οι κάτωθι:

Κυριάκος Χατζημιχάλης                  ιατρός

Χρίστος Σ. Ευαγγέλου                     ιατρός

Γεώργιος Κλ. Κραμβής                    έμπορος

Χ’ Γεώργης Κώστα                              »

Χ’ Μηνάς Αντωνιάδης                         »

Πιερής Χ’ Μιχαήλ                               »

Χ’ Κυριάκος Παπαλοϊζου                  γεωργός

Χ’ Γεώργης Γιαννάκη                           »

Αχμέτ Κουσέττα                                  »         (Οθωμανός)

Την επομένη 26 Μαΐου του 1908 ο κοινοτάρχης Νικόλαος Χ’ Σάββα με επιστολή του ενημέρωνε τον Διοικητή Αμμοχώστου για τα μέλη του νεοκλεγέντος πρώτου Δημοτικού Συμβουλίου Ακανθούς.

Το Δημοτικό Συμβούλιο ανέλαβε τα καθήκοντα του την 1ην Απριλίου του 1909 και εξέλεξε Δήμαρχον τον ιατρό Κυριάκο Χ’ Μιχάλη. Πρώτος Δημοτικός Γραμματέας διορίσθη ο Σάββας Κωνσταντίνου (Πελλόσαββας).

Κατά την διάρκεια των 100 χρόνων ζωής του ο κατεχόμενος Δήμος της Ακανθούς πέρασε αρκετές δυσκολίες ιδιαίτερα κατά την περίοδο της Παλμεροκρατίας η οποία ακολούθησε την εξέγερση των Οκτωβριανών του 1931. Συγκεκριμένα το 1933 με το πρόσχημα ότι υπήρχαν πληθυσμιακά μεγαλύτερες κοινότητες οι οποίες δεν ήσαν Δήμοι όπως το Ριζοκάρπασο, η Γιαλούσα και το Λευκόνοικο το αποικιοκρατικό καθεστώς άρχισε να προβληματίζεται σοβαρά για την κατάργηση του Δήμου. Αργότερα επεκράτησαν σοφότερες σκέψεις και η κατάργηση του Δήμου μας απετράπη.

Το 1941 η αποικιοκρατική Κυβέρνηση απηύθυνε αίτημα στην  Βασίλισσα της Αγγλίας επαναφέροντας το αίτημα για κατάργηση του Δήμου Ακανθούς λόγω οικονομικών δυσκολιών του Δήμου να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του. Η απάντηση ήταν αρνητική καθ’ ότι τα δεδομένα άλλαξαν λόγω κατάταξης αρκετών Ακανθιωτών ως εθελοντών στον Αγγλικό στρατό κατά την διάρκεια του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου.

Η τελευταία κρίση που πέρασε ο Δήμος μας εκτός βέβαια από τον ξεριζωμό του ’74, ήταν το έτος 1947 κατά το οποίο ο τότε Δήμαρχος αείμνηστος Κλεάνθης Γ. Κραμβής προσφωνώντας τον Άγγλο Κυβερνήτη
Turnbull
ανεφέρθη και στον προαιώνιο πόθο των Ελλήνων της Κύπρου, την ένωση με την Ελλάδα. Ο τότε Κυβερνήτης φανερά ενοχλημένος απεχώρησε με ένα «ευχαριστώ κ. Δήμαρχε». Το πολιτικό αυτό επεισόδιο είχε σαν αποτέλεσμα ο Δήμαρχος και το Δημοτικό Συμβούλιο να υποβάλουν παραίτηση σ’ ένδειξη διαμαρτυρίας, ο δε Κυβερνήτης διόρισε τριμελή Δημοτική Επιτροπή με πρόεδρο τον Κοινοτάρχη Παύλο Χ. Παυλίδη. Στις εκλογές που ακολούθησαν το 1949 επανεξελέγη πανηγυρικά ο μοναδικός συνδυασμός με επικεφαλής τον Δήμαρχο Κλεάνθη Γ. Κραμβή.

Στα 66 χρόνια παρουσίας του Δήμου Ακανθούς (μέχρι δηλ. το 74) όλοι οι διατελέσαντες Δήμαρχοι αντιμετώπισαν τα προβλήματα της κοινότητας μας με σύνεση και υψηλό αίσθημα ευθύνης. Η παρουσία του Δήμου ως φορέα της τοπικής αυτοδιοίκησης συνέβαλε αποφασιστικά στην δημιουργία κοινοφελών έργων όπως η ύδρευση, ο ηλεκτροφωτισμός, η καθαριότητα, το κτίσιμο νέου Δημοτικού Μεγάρου το 1950 η ασφαλτόστρωση, η κατασκευή δρόμων, η λειτουργία σφαγείου κ.τ.λ.

Ο Δήμος Ακανθούς σήμερα,

                       Με τον ξεριζωμό του ’74 και την διασπορά θα ήταν αφύσικο ο Δήμος να μην επηρεαστεί αρνητικά. Η έλλειψη Δημοτικών ορίων αλλά και αρμοδιοτήτων οι κατεχόμενοι Δήμοι περνούν δύσκολες ώρες. Η έλλειψη ιδίων πόρων και η πλήρης εξάρτηση τους από το κράτος καθιστούν τους κατεχόμενους Δήμους «οιονεί Δήμους».

Ο ρόλος όμως των Κατεχόμενων Δήμων στον τομέα της διαφώτισης είναι πολύ σημαντικός. Οι Δήμαρχοι των κατεχομένων είναι οι γνησιότεροι εκφραστές της βούλησης των προσφύγων. Επίσης η σφυρηλάτηση του κοινωνικού ιστού των δημοτών μας, ο οποίος διαρρήχθηκε με το 1974 είναι στις προτεραιότητες κάθε Δημάρχου των κατεχόμενων Δήμων μέχρι την ευλογημένη μέρα της επιστροφής στην αγαπημένη μας Ακανθού. Το ποσοστό των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων στους εκλογικούς καταλόγους του Δήμου μας μετά το ‘ 74 κατά επαρχία είναι: Λάρνακα 36%, Λευκωσία 32%, Λεμεσός 23%, Αμμόχωστος 7% και Πάφος 2%. Παρ’ ότι δεν υπάρχουν ακριβή στατιστικά δεδομένα οι Ακανθιώτες πρόσφυγες και απόδημοι υπολογίζονται γύρω στις 3,000 τουλάχιστον.

                                 

Δήμαρχος Ακανθούς
(έχει χρησιμοποιηθεί υλικό από το Κρατικό αρχείο)